صفحه اصلی انجمن ها گفتارها ۱ـ چرایی پرداختن به آسمان و زمین: سبأ ۹ ضرورت پرداختن به بحث آسمان‌ها؛ دیدن آینده و گذشته از طریق آسمان و زمین پاسخ به: ضرورت پرداختن به بحث آسمان‌ها؛ دیدن آینده و گذشته از طریق آسمان و زمین

#757

سید مصطفی
مشارکت کننده

دلیل نظر علامه (ره) و سایر مفسرین شیعه و سنی در مورد آیه سبأ/9؛ «أَ فَلَمْ يَرَوْا إِلى‏ ما بَيْنَ أَيْديهِمْ وَ ما خَلْفَهُمْ مِنَ السَّماءِ وَ الْأَرْض‏»، این است که بنا بر نظر قدما، عبارت «مِنَ السَّماءِ وَ الْأَرْض»، جار و مجروری متعلق به یک حال بوده (حال محذوف یا به عبارت دیگه حال در تقدیر) و آن حال محذوف، متعلق به «ما» در عبارت «ما بَيْنَ أَيْديهِمْ وَ ما خَلْفَهُمْ» است. اگر بخواهیم با این فرض آیه را ترجمه کنیم، دقیقا همان ترجمه علامه (ره) از آیه می شود؛ چرا که در نظر مفسران و نحویون، «مِنَ السَّماءِ وَ الْأَرْض» در واقع بیانگر جنسیت «ما بَيْنَ أَيْديهِمْ وَ ما خَلْفَهُمْ» است. در نتیجه با فرض علامه و دیگر مفسران ترجمه تحت اللفظی آیه چنین می شود: «آیا نگاه نمی کنند به پیش رو و پشت سرشان (در حالی که از جنس آسمان و زمین هستند)». به خاطر همین مشاهده می کنیم که علامه در ترجمه آیه می گویند که «آسمان و زمين ايشان را از جلو و عقب احاطه كرده».
اما در علم صرف و نحو همیشه «عدم التقدیر اولی من التقدیر» است؛ به عبارت ساده یعنی، تا جایی که می توان بدون در نظر گرفتن عبارات و مقاصد پنهان، از ظاهر متن برداشت کرد، ظاهر اولویت دارد. در علم اصول هم به این اصل، اصل «عدم التقدیر/عدم الإضمار» می گویند که از اصول لفظیه است.
بنابراین راه بهتری برای ترجمه آیه وجود دارد و آن این است که عبارت «مِنَ السَّماءِ وَ الْأَرْض» را جار و مجروری متعلق به فعل «يَرَوْا» در نظر بگیریم؛ همانگونه که نحویّون، عبارت «إِلى‏ ما بَيْنَ أَيْديهِمْ» را، متعلق به فعل «يَرَوْا» دانسته اند. لذا در اینجا عبارت «مِنَ السَّماءِ وَ الْأَرْض» بیانگر نحوه و طریقیت فعل «يَرَوْا» است. با در نظر گرفتن این مطلب، ترجمه آیه خیلی واضح تر و بدون در نظر گرفتن عباراتی در تقدیر خواهد بود که عبارت است از: «آیا به پیش رو و پشت سرشان از طریق آسمان و زمین نگاه نمی کنند؟»